T.C. Cumhurbaşkanlığı
Diyanet İşleri Başkanlığı

Altıeylül Müftülüğü

12.03.2024

ESMA'ÜL- HÜSNA

Değerli Kardeşlerim!
Şüphesiz ki Allah (c.c.), her istek ve arzunun gerçekleşmesini bir sebebe bağlamış ve her gayeye götüren bir yol yaratmıştır. İman, gaye ve arzuların en büyüğü ve en önemlisidir. Allah (c.c.), imanın elde edilmesini ve onun güçlenmesini sağlayan sebepler var etmiştir. Nitekim onu zayıflatan ve ortadan kaldıran sebepler de vardır.
İmanın elde edilmesini kuvvetlenmesini ve onun sağlayan şeylerin en önemlilerinden birisi de Allah Teâlâ'nın Kur'an ve Sünnette geçen güzel isimlerini bilmek, onların mânâlarını anlamaya çalışmak ve onlarla Allah'a kulluk etmektir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
"En güzel isimler Allah'ındır. O halde O'na o güzel isimlerle dua edin ve O'nun isimleri hakkında eğriliğe sapanları bırakın; onlar yaptıklarının cezasını çekeceklerdir."( A'raf Süresi: 180)
Allah'ın isim, sifat ve fiilleri, O'nun zatına nispet edilen mana ve kavramlardır. Bu isim ve sıfatlar, Allah hakkında yücelik ve aşkınlık ifade eder. İnsanlarda saygı hissi uyandırır. Zikir ve duada kullanılmaları, duanın ve ibadetin kabulüne vesile olur, kalbe huzur ve sükûn verir, insana ilâhî lütuf ve rahmet telkin eder.
Buharî ve Müslim'de Ebû Hureyre'den (r.a) rivayet edilen bir hadiste Rasûlullah (s.a.v.) şöyle demiştir:

إِنَّ اللَّهَ تسعةً وتسعين اسما مائَةً إِلا وَاحِدًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ *
"Allah Teâlâ'nın doksan dokuz ismi vardır. Kim bu isimleri sayarsa cennete girer." (Müslim: IV, 2063

Yani, kim onları ezberler, anlamlarını ve delalet ettiği mânâları iyice kavrar, onlarla Allah'ı över, onlarla Allah'a istekte bulunur ve onlara kesin bir şekilde inanırsa cennete girer. Anlaşılan o ki, Esmâ-i Hüsna'yı bilmek, imanın oluşması, güçlenmesi ve yerleşmesinin en büyük kaynağı ve temel unsurudur.
Allah'ı (c.c.), isimleri, sıfatları ve fiileri ile tanımak O'na karşı kaçınılmaz bir sevgi doğurur.

Esma'ül- Hüsna, İsmin çoğulu olan “esmâ” kelimesi ile “en güzel” anlamındaki “hüsnâ” kelimesinin oluşturduğu bir sıfat tamlaması olan “esmâ-i hüsnâ”, “en güzel isimler” anlamında Yüce Allah’ın bütün isimleri için kullanılan bir terimdir. Kur’an-ı Kerim’de, “Allah, kendisinden başka ilâh olmayandır. En güzel isimler O’na mahsustur.” (Tâhâ, 20/8); “...En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanlar O’nun şanını yüceltmektedirler. O galiptir, hikmet sahibidir.” (Haşr, 52/24) mealindeki âyetlerde ifade edildiği gibi en güzel isimler Allah’a mahsustur. Çünkü bütün kemal ve yetkinliklerin sahibi O’dur.

Allah'ın isimleri tevkifidir. Yâni, Allah hakkında ancak ayet ve hadislerde sözü geçen ve söylenmesine izin verilmiş olan isimler kullanılabilir. Rastgele isim takılamaz. Çünkü insanların takacağı isimlerin ve yapacağı nitelemelerin Allah'ın şanına uygun düşmeme, noksan gösterme ihtimali vardır. Bu sebeple ayet ve hadislerde beyan buyrulan isimlerle ve tavsiflerle yetinilmesi istenmiştir. Kişilerin sınırlı aklı ve dar fikriyle yapacağı isimlendirmeler haddi aşmak olarak görülmüştür.
Hadîslerde zikri geçen 99 isim şunlardır:Allah (c.c), er-Rahmân, er-Rahîm, el-Melik, el-Kudduûs, es-Selam, el- Mü'min, el- Müheymin, el-Aziz, el-Cebbâr, el-Mütekebbir, el- Hâlik, el- Bari', el-Musavvir, el-Ğaffâr, el-Kahhâr, el-Vehhâb, er-Rezâk, el-Fettah, el-Alîm, el-Kâbıd, el-Bâsıt, el-Hâfıd, er-Râfi', el-Muiz, el-Müzill, Es-Semi', el-Basîr,  el-Hakem, el-'Adl, el-Latîf, el-Habîr, el-Halîm, el-Azîm, el-Ğafûr, eş-Şekûr, el-Aaliyy, el-Kebîr, el-Hafîz, el-Mukît, el-Hasîb, el-Celîl, el-Kerîm, er-Rakîb, el- Mücîb, el-Vâsi', el-Hakîm, el-Vedûd, el-Mecîd, Elbâ'is, Eşşehîd, el-Hakk, el-Vekîl, el-Kaviyy, el-Metîn, el-Veliyy, el-Hamîd, el-Muhsî, El-Mübdî, el-Muîd, el-Muhyî, Elmümît, Elhayy, el-Kayyûm, el-Vâcid, el-Mâcid, el-Vâhid, es-Samed, el-Ehad, el-Kadir, el-Muktedir, el-Mukaddim, el-Muahhir, el-Evvel, el- hir, ez-Zâhir, el-Bâtın, el-Vâlî, el-Mütteâlî, el-Berrü, Et-Tevvâb, el-Müntekîm, el-Afüvv, er-Raûf, Mâlikü'l-Mülk, Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm, el-Muksid, el-Câmî, el-Ğaniyy, el-Muğni, el-Mânî', ed-Dârr, en-Nâfi, en-Nûr, el-Hâdî, el-Bedi', el-Bâkî, el-Vâris, er-Reşîd, es-Sabûr (CelleCelâlühû).

Değerli kardeşlerim! işte Ramazan-ı Şerifi buna bir vesile kılarak hergün, Esma'ül Hüsna dan üç tanesini anlamları ve kısa izahlarıyla  istifadenize sunmaya çalışacağım.