el- KUDDÛS:
Temiz olmak anlamındaki "kuddûs" kelimesi sözlükte temiz, mukaddes ve mübarek olan demektir.
Allah'ın sıfatı olarak "el-Kuddûs"; her türlü çirkinlik, noksanlık ve ayıplardan uzak, tertemiz, bütün kemal sıfatları kendisinde toplayan, güzellik, iyilik ve faziletler le övülen demektir.
ونَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَك
(Melekler,) biz Seni hamd ile tesbih ederiz ve Seni takdis ederiz dediler" (Bakara:30)
Hz. Aişe validemizin bildirdiğine göre Peygamberimiz (s.a.s.) de namazın rükû ve secdesinde,
سُبُّوحٌ قدُّوسٌ ربنا رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرًُوح
"Subbuhun kuddüsün Rabbuna ve Rabbül-melâiketi ve'r-rûh" diyerek tesbihatta bulunmuştur.
Aynı zaman da "Kuddûs", kusurdan, gafletten, aczden, zayıflıktan ve her türlü eksiklikten çok uzak ve pek temiz; Kainata temizlik kanununu koyan ve yarattığı varlıkların temizliğini sağlayandır.
Cenâb-ı Hak, kâinata genel bir temizlik kanunu koymuş ve bütün varlıkların bu kanuna itaat etmelerini emretmiştir. Çevremize şöyle bir göz gezdirdiğimiz zaman, atomlardan güneşlere, zerrelerden yıldızlara kadar bütün varlıklarda, bu temizlik kanununun hükmettiğini görürüz.
Kandaki alyuvarlar, vücuda giren zararlı mikrop ve maddeleri yok ederek bu emre uyarken, her zaman içimize alıp verdiğimiz nefes de kanı temizleyerek aynı kanuna boyun eğdiğini gösterir. Göz kapakları, gözleri siler. Sinekler, kanatlarını süpürüp temizlemekle o emri dinledikleri gibi, gökyüzündeki koca bulut ve hava da dinler. Rüzgar, yeryüzüne konan toztopraktan ibaret süprüntülere üfler, temizler. Bulut, ıslak bir sünger gibi zemin bahçesine su serper, toz toprağı yatıştırır...
Hastalığı önleyecek tedbirlerin başında temizliğin geldiğini hepimiz biliriz. Temizlik kaidelerinin çok küçük yaşlardan beri insanlara öğretilmesi lazımdır. Halbuki hayvanların çoğu anne ve babalarından görmemesine rağmen, temizlik bilgilerine sahiptirler. Allah canlıların hepsini temizlik bilgileri ile birlikte dünyaya göndermiş
Bütün bunlar, Allah'ın kâinata koyduğu temizlik kanununun ne derece düzenli şekilde işlediğinin örnekleridir.
Kainattaki bu umumî temizlik gerçeği, Cenâb-ı Hakk'ın KUDDUS isminin bir tecrllisidir.
Atomlardan yıldızlara kadar bütün varlıklar, Allah'ın, Kuddûs ismine dayanan kâinattaki bu temizlik kanununa itâat edip temizliklerine son derece dikkat ederlerken, elbette insanın bu evrensel kanundan, İlâhî âdetten uzak kalması düşünülemez.
Hasılı, "Allah güzeldir, güzelliği sever, temizdir, temizliği sever." (et-Tâc, III, 162)